Τρίτη, 8 Νοεμβρίου 2016

Το Ολοκαυτωμα του Αρκαδιου

8 Νοεμβρίου του 1866. Λένε πως έβρεχε πολύ εκείνο το βράδυ, άλλοι πάλι λένε πως προσπάθησε να ΄ρθει βοήθεια από τα γύρω χωριά αλλά η δύναμη σε στρατό των  Τούρκων ήταν τόσο μεγάλη που δεν μπόρεσαν καν να πλησιάσουν.
Πως το μέρος και το σχέδιο προδόθηκε από τον επίσκοπο Λάμπη Παϊσιο που είχε σχέσεις μέσω αλληλογραφίας με τον Μουσταφά Πασά, όπως γινόταν και γίνεται πάντα.
Πως την επομένη το βράδυ στις 9 του Νοέμβρη δεν ακούστηκε μόνο η φωνή του  Κωνσταντίνου Γιαμπουδάκη για την ανατίναξη της Μονής αλλά και του Ανωγειανού δάσκαλου Μανώλη Σκουλά ή του Δράκου Ντελή από τις Γωνιές του Μαλεβιζίου που τον ήξεραν στο Ηράκλειο ή Μεγάλο Κάστρο σαν έναν από τους ραφτάδες της εποχής κι άλλοι λένε πως η ανατίναξη ήταν ομόφωνη απόφαση κι όλοι μαζί ενωμένοι σαν μια γροθιά αποφάσισαν να πεθάνουν.
Όποια και αν αποδειχτεί στο τέλος η αλήθεια, από τους ιστορικούς και ερευνητές του μέλλοντος ένα είναι σίγουρο. Η αυτοθυσία και η δύναμη εκείνων των ανθρώπων, κληρικών, γυναικόπαιδων ,αγωνιστών τούτες τις δυο σημαδιακές μέρες του Νοέμβρη έγινε παγκόσμια γνωστή σαν το «Ολοκαύτωμά της Μονής Αρκαδίου» κατά την μεγάλη Επανάσταση του 1866-1869 που συγκλόνισε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο, Ευρώπη και Αμερική.
Ενεργοποιήθηκε όλος σχεδόν ο ευρωπαϊκός και αμερικανικός τύπος και πολλοί διάσημοι διανοούμενοι, όπως ο Βίκτωρ Ουγκώ και ο Τζουζέπε Γκαριμπάλντι, με αποτέλεσμα την αλλαγή στάσης των Κυβερνήσεων των ισχυρών της εποχής απέναντι στους απελευθερωτικούς αγώνες της Κρήτης .Έτσι άνοιξε ο δρόμος για την λευτεριά και τελικά για την Ένωση μετά από μερικές δεκαετίες.
Αρκάδι 8 και 9 Νοεμβρίου 1866.« Ο όρκος και το σύνθημά μας είναι η ένωση της Κρήτης μετά της Ελλάδος ή ο θάνατος και πλέον τούτου δεν θέλομεν να ακούσωμεν τίποτε άλλο».DSC07905
Η Μονή Αρκαδίου βρίσκεται περίπου 20 χιλιόμετρα μακριά από την Πόλη του Ρεθύμνου. Μοναστήρι παλιό από τον 12 αιώνα χτισμένο πάνω σε ένα οροπέδιο δυτικά του Ψηλορείτη. Εκεί είχαν την έδρα τους οι επαναστάτες κατά των Τούρκων που πάνω από 250 χρόνια είχαν πια στην κατοχή τους το μαρτυρικό νησί και προσπαθούσαν να βρουν τρόπους να επαναστατήσουν εναντίον τους.
Όλα ξεκίνησαν τέλος του Σεπτέμβρη όταν έρχεται στην Κρήτη ο Πάνος Κορωναίος, συνταγματάρχης του Ελληνικού στρατού με μικρό σώμα εθελοντών από την ελεύθερη Ελλάδα. Πηγαίνει αμέσως στο Αρκάδι όπου ανακηρύσσεται Γενικός Αρχηγός Ρεθύμνου. upl53a093ada64db
Με την στρατιωτική του εμπειρία βλέπει αμέσως ότι το Αρκάδι δεν προσφέρεται για άμυνα. Συνέστησε να χαλάσουν τους στάβλους ώστε να μην αποτελέσουν προγεφύρωμα για τον εχθρό. Ακόμη, ν´ανοίξουν λαγούμια μπροστά στις τρείς πόρτες του μοναστηριού, να τα παγιδέψουν με πυρομαχικά και να είναι έτοιμοι να τ´ ανατινάξουν την κατάλληλη στιγμή. Οι πόρτες να φραχτούνε με χώμα.
Να συγκεντρώσουν μελίσσια και να τα εξαπολύσουν κατά των πολιορκητών. Να ζητήσουν βοήθειες από τους οπλαρχηγούς διαφόρων επαρχιών. Τέλος, να διώξουν τα γυναικόπαιδα (που είχαν καταφύγει στο μοναστήρι από τα γύρω χωριά μεταφέροντας μάλιστα και την κινητή περιουσία τους για να την γλιτώσουν από τους Τούρκους) γιατί δυσκολεύουν την άμυνα για πολλούς λόγους.
Ο ηγούμενος όμως με τους μοναχούς και τον οπλαρχηγό Δασκαλάκη είχαν αντίθετη γνώμη, όπως και οι γυναίκες των πολεμιστών. Φεύγει να συγκεντρώσει κι άλλους επαναστάτες και να χτυπήσουν όλοι μαζί τον Μουσταφά αλλά ίσως αυτό να ήταν το μοιραίο του λάθος.
Στις 7 του Νοέμβρη 1866 μέσα στο μοναστήρι υπήρχαν 964 ψυχές, 325 άνδρες από τους οποίους 259 με όπλα ,περίπου 40 ήταν μοναχοί και τα υπόλοιπα γυναικόπαιδα.
Ο στρατός του Μουσταφά Πασά, περίπου 15.000 άνδρες άτακτοι και τακτικοί Τούρκοι και Αιγύπτιοι με 30 ελαφριά κανόνια κι άλλοι υπολογίζουν πως ήταν πάνω από 22.000  εμφανίστηκε στο Αρκάδι ξημερώματα της 8 Νοεμβρίου 1866. Ο ίδιος ο Μουσταφάς είχε παραμείνει στο χωριό Μέση κι είχε διορίσει αρχηγό τον γαμπρό του Σουλεϊμάν Βέη. Οι υπερασπιστές και τα γυναικόπαιδα βρίσκονταν εκείνη την ώρα στη θεία λειτουργία, ήταν η εορτή των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ.
Ο Ηγούμενος γνωρίζοντας ότι τα πράγματα ήταν πολύ δύσκολα μίλησε στους πιστούς για το τι μπορεί να επακολουθούσε και τους προέτρεψε να είναι ενωμένοι μέχρι και τον θάνατο.Και η μάχη ξεκίνησε μιας και κάνεις δεν θέλησε να παραδοθεί. Όλοι πολεμούσαν με κάθε τρόπο, γυναίκες , άνδρες και παιδιά.
”… Είχαν ανοίξει ένα λαγούμι κοντά στην Καστρινή Πόρτα, μεσ´ την παλιά κρασαποθήκη που την είχανε καμωμένη μπαρουτχανέ κι ένα δεύτερο στο γουμενικό. Ο (ηγούμενος) Χατζή Γαβριήλ γύριζε τα μέρη όπου λουφάζανε τα γυναικόπαιδα και τα παρακινούσε να πάνε να καούνε όταν θα πατούσε ο άπιστος το μοναστήρι. Πολλές μανάδες με τα παιδιά τους τρέχανε εκεί θεληματικώς. Ένα μικρό κορίτσι, βαστώντας στο χέρι ένα φανάρι, έφερνε γύρο στα κελαρικά και τις αποθήκες και ρωτούσε: “Ποιός θέλει νάρθει στο λαγούμι;“.
“Παντελής Πρεβελάκης , Παντέρμη Κρήτη”
Οι Τούρκοι προσπαθούσαν να καταστρέψουν την πύλη αλλά οι πολιορκούμενοι με τα πυρά τους δεν τους άφηναν να πραγματοποιήσουν τα σχέδιά τους. Η μάχη συνεχίστηκε όλη την ημέρα με αποτέλεσμα να γεμίσει ο τόπος σκοτωμένους γύρω από μονή.
«Στον ανεμόμυλο είχαν κλειστεί επτά Κρήτες γιγαντομάχοι, από τους οποίους οι δύο ήταν καλόγεροι, που είχαν προκαλέσει τεράστια φθορά στους επιτιθέμενους. Κατά τις απογευματινές ώρες Τουρκοκρητικοί άτακτοι κατόρθωσαν να πλησιάσουν και από το παράθυρο να βάλουν φωτιά σε δεμάτια λιναριού που ήταν αποθηκευμένο μέσα στον ανεμόμυλο. Οι ηρωικοί μαχητές αναγκάστηκαν να ανεβούν στη σκεπή και να πολεμούν ακάλυπτοι. Έτσι σκοτώθηκαν ή κάηκαν όλοι εκτός από έναν, που διέφυγε πηδώντας στο παρακείμενο φαράγγι με βροχή από σφαίρες πίσω του.
Στις περιοχές έξω και γύρω απο το μοναστήρι, ο Κορωναίος, οι Μυλοποταμίτες και οι λιγοστοί Αμαριώτες επαναστάτες προσπάθησαν επί μερικές ώρες να κρατήσουν χαλαρή την πολιορκία χτυπώντας τα μετόπισθεν των Τούρκων. Για κακή όμως τύχη των πολιορκουμένων, η ραγδαία βροχή στις γύρω ορεινές περιοχές αχρήστεψε τα όπλα τους.
Στις 9 Νοεμβρίου είχε ξημερώσει πια και η τελική μάχη είχε αρχίσει. Μπροστά από τη Δυτική Πύλη οι Τούρκοι είχαν κατορθώσει να φέρουν δύο μεγάλα κανόνια από το κάστρο του Ρεθύμνου. Το πιο μεγάλο που το ονόμασαν “Κουτσαχείλα”, δυόμιση μέτρα μακρύ, έπαιρνε μπάλα που ζύγιαζε σαράντα πέντε οκάδες. Οι πολιορκημένοι από δύο φορές σκότωσαν τους χειριστές του με εύστοχες βολές, ώσπου οι Τούρκοι το μετέφεραν μέσα στους στάβλους. Από τη στιγμή αυτή μπορούσαν να χτυπούν με ασφάλεια την σιδερόφρακτη πόρτα του μοναστηριού. Τραντάζεται συθέμελα το μοναστήρι από τις κανονιές. Οι κραυγές των γυναικόπαιδων, ο μεγάλος κρότος των κανονιών και οι άγριοι αλαλαγμοί των Τούρκων συγκλονίζουν την περιοχή. Λένε πως ο κρότος ήταν τόσο δυνατός που ακούστηκε από το Ηράκλειο.»*
Στη μπαρουταποθήκη της μονής γράφτηκε η τελευταία πράξη του δράματος και μία ακόμα ένδοξη σελίδα της ελληνικής ιστορίας. Ο Κωστής Γιαμπουδάκης ή κατ’ άλλους ο Εμμανουήλ Σκουλάς ή ο Δράκος Ντελής  την ανατίναξε, σκορπίζοντας το θάνατο, όχι μόνο στους χριστιανούς, αλλά και στους εισβολείς.
«Σφαγή μεγάλη αρχινά, περίσσια φωνοκλήσι
ετούτ’ η ώρα θ’ακουστεί σ’ Ανατολή και Δύση.
Και μέσα στον αναβρασμό , που ο Χάρος εβρουχάτο
βροντή, σεισμός εγίνηκε , κι ο κόσμος άνω – κάτω
φωθιά, καπνός και κτήρια , κορμιά κομματιασμένα
άντρες και γυναικόπαιδα στα νέφελα ανεβαίνουν.
Τρόχαλος έγινε η Μονή κι’ εσείστη ο Ψηλορείτης
κι’ αντιλαλούνε τα βουνά κι απ’ άκρου ως άκρου η Κρήτη»
Οι Τούρκοι, που στο μεταξύ έχουν εξαγριωθεί, σφάζουν όποιο βρίσκουν μπροστά τους . Το μοναστήρι είναι γεμάτο από σκοτωμένους χριστιανούς και τούρκους.
Ο επίλογος αυτής της άνισης μάχης έχει πια γραφτεί.  Από τους Έλληνες που βρίσκονταν στη Μονή, μόνο 3 ή 4 κατόρθωσαν να διαφύγουν, ενώ περίπου 100 πιάστηκαν αιχμάλωτοι. Ο ηγούμενος της Μονής Αρκαδίου Γαβριήλ Μαρινάκης είχε σκοτωθεί πριν από την ανατίναξη της μπαρουταποθήκης. Οι νεκροί και τραυματίες του Μουσταφά ανήλθαν σε 1.500 ή σε 3.000, σύμφωνα με κάποιους υπολογισμούς.
Από όλες τις θυσίες που πρόσφερε η Κρήτη μεσουρανεί το Αρκάδι. Η μονή Αρκαδίου ύψωσε το αίτημα της κρητικής ελευθερίας και ξεσήκωσε τα φιλελληνικά αισθήματα της Ευρώπης, αλλάζοντας τη νοοτροπία και την τακτική των ευρωπαϊκών δυνάμεων απέναντι στο Κρητικό ζήτημα.
Μετά την καταστροφή του, το 1866, το μοναστήρι ανοικοδομήθηκε πλήρως και αναστηλώθηκε στην πρότερή του μορφή. Μόνο ένα μισοκαμένο τέμπλο στα αριστερά της Αγίας Τράπεζας και μια μπάλα κανονιού σφηνωμένη στο αιωνόβιο κυπαρίσσι στα δεξιά στης εκκλησίας μαρτυρούν το αίμα που χύθηκε πριν 148 χρόνια!
Χαρακτηριστική είναι η επιγραφή που υπάρχει στην μπαρουταποθήκη ακόμα και σήμερα …
«Αυτή η φλόγα π’ άναψε μέσα εδώ στη κρύπτη
κι απάκρου σ’ άκρο φώτισε τη δοξασμένη Κρήτη,
ήτανε φλόγα του Θεού μέσα εις την οποία
Κρήτες ολοκαυτώθηκαν για την Ελευθερία «

Πέμπτη, 18 Δεκεμβρίου 2014

Ομιλία Κυριάκου Ολυμπίου για το Μανόλη Μπικάκη

Ομιλία κ. Κυριάκου  Ολυμπίου, στο χορό του συλλόγου, για το Μανόλη Μπικάκη με αφορμή το βιβλίο που έγραψε για τον ήρωα από την Κρήτη με τίτλο 

"ΕΝΑΣ ΚΡΗΤΙΚΟΣ ΑΕΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΤΟΥ '74" !

"Καλησπέρα σας. Πριν προχωρήσω για να πω δυο λόγια για τον Μανώλη Μπικάκη θα ήθελα να ευχαριστήσω το σύλλογο σας για την τιμή που μου έκανε απόψε καλώντας με στη εκδήλωση αυτή.

Αδέλφια μου Κρητικοί, οι ήρωες στην αληθινή ζωή δεν φορούν αστραφτερές πανοπλίες σφυρηλατημένες από αρχαίες αρετές. Είναι συνήθως απλοί άνθρωποι που σε ακραίες περιστάσεις αναδεικνύουν τις σπάνιες αρετές τους.

Αυτό συνέβηκε και το 1974. Η προδοσία της Κύπρου βρισκόταν σε εξέλιξη. Ο Αττίλας προχωρούσε ακάθεκτος, με τους καταδρομείς να αγωνίζονται λυσσαλέα υπερασπιζόμενοι τα πάτρια εδάφη και μαζί την ίδια τους την τιμή. Ανάμεσα σ' αυτούς, ο καταδρομέας Μανώλης Μπικάκης, ένας εικοσάχρονος νέος από τον Αμύγδαλο Ηρακλείου, της λεβεντομάνας Κρήτης.

Ήταν ξημερώματα της 14ης Αυγούστου, όταν οι αρχαίες αρετές του Μανώλη του Μπικάκη αναδείχθηκαν στο ύψωμα 190, στα ανατολικά του αεροδρομίου Λευκωσίας. Η διαταγή που έλαβε ήταν να κόψει το δρόμο των τουρκικών αρμάτων προς την πρωτεύουσα! Οι Τούρκοι προετοίμαζαν με πυρά την επίθεση και είσοδο των αρμάτων και του πεζικού τους σ' αυτήν. Αυτό θα ήταν μια ασύλληπτη τραγωδία. Αν καταλάμβαναν την πρωτεύουσα της Κύπρου, τότε οι Τούρκοι ίσως και να προχωρούσαν στην ολική κατάληψη του νησιού.

Η θέση στην όποια κλήθηκε να υπερασπιστεί δεχόταν καταιγισμό πυρών από όλμους, πυροβολικό αλλά και τουρκικών πολεμικών αεροπλάνων που υπερίπταντον σχεδόν ανενόχλητα.

Ο δεινός αντιαρματιστής, ο Μανώλης Μπικάκης, έφτασε στο ύψωμα την πιο κρίσιμη στιγμή και έλαβε γρήγορα θέση βολής αρχίζοντας εκ των ενόντων τον αγώνα. Με την πρώτη του κιόλας βολή κεραυνοβόλησε το πρώτο άρμα, αποτρέποντας την προέλαση τους. Η συνέχεια γνωστή.

Με τα οχτώ βλήματα και το αντιαρματικό του κατέστρεψε 6 τουρκικά άρματα μάχης και έσπειρε το θάνατο σε ένα ολόκληρο τάγμα, συμπεριλαμβανόμενων και ανωτάτων αξιωματικών της ηγεσίας των τουρκικών δυνάμεων εισβολής.

Ο Καταδρομέας Μανώλης Μπικάκης παρέμεινε τέσσερις μέρες χωρίς τροφή και πολεμώντας με γενναιότητα του πέτυχε ένα μοναδικό άθλο. Κατάφερε με εκείνα τα πενιχρά μέσα που είχε να σταματήσει την τουρκική προέλαση και σαν άλλος Λεωνίδας, τα κατάφερε.

Χιλιάδες Ελλήνων της Κύπρου γλύτωσαν την ζωή, την τιμή και την περιουσία τους. Ένας απλός μαχητής έμελλε να αλλάξει το ρουν της ιστορίας μιας ολόκληρης πόλης, της Λευκωσίας μα και ολόκληρης της Κύπρου.

Άξιοι τιμής είναι όμως όλοι οι Καταδρομείς που αγωνίστηκαν με την ατσάλινη καρδιά τους, λίγες εκατοντάδες μέτρα μακριά του και μπροστά από τις επερχόμενες ερπύστριες!

Σαν επίλογο θα ήθελα να αναφέρω ότι ο Μανώλης Μπικάκης, αυτός ο ήρωας της νεώτερης Ελληνικής ιστορίας άφησε την τελευταία του πνοή σε ένα ύποπτο τροχαίο ατύχημα το 1994. Ίσως οι Τούρκοι να μην τον είχαν ξεχάσει για τα όσα τους είχε κάνει 20 χρόνια νωρίτερα!

Δυστυχώς έφυγε από τη ζωή, όπως και τόσοι άλλοι μαχητές καταδρομείς, Ελδυκάριοι όπως και οι κυβερνήτες των Νοράτλας, με την πίκρα της μη αναγνώρισης από την πατρίδα. Τιμήθηκε μόνον μετά θάνατον από τη Λέσχη Καταδρομέων Ημαθίας με μια απλή τιμητική πλακέτα η οποία απεστάλη στους γονείς του στην Κρήτη.

Κλείνοντας θα ήθελα να πω ότι έκλεισα μέσα σε ένα βιβλίο όλα αυτά τα κατορθώματα του, εκπληρώνοντας μαζί και ένα τάμα ζωής για αυτό τον αθάνατο ήρωα.

Σας ευχαριστώ και πάλι και είθε η νέα χρόνια να φέρει την πολυπόθητη ελευθέρια στην Ελληνική μας Κύπρο."

Στιγμιότυπα από το χορό...


Πέμπτη, 13 Νοεμβρίου 2014

Η προσπάθεια για ανανέωση της Παγκύπριας Ένωσης Κρητικών συνεχίζεται με τα εγκαίνια των νέων γραφείων του συλλόγου, στην οδό Κάσου 14Γ, Λευκωσία (πάροδος της Κ. Μάτση - από τον κυκλικό κόμβο του προεδρικού μεγάρου).
Σας περιμένουμε την Κυριακή 23 Νοεμβρίου 2014, στις 11:00 πμ, να γνωριστούμε μεταξύ μας και  να μοιραστούμε σκέψεις και προβληματισμούς για το σωματείο μας πίνοντας ρακή και ακούγοντας κρητική μουσική!,

http://pagkypria-enosi-kritikon.webnode.gr/

Facebook : ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΚΡΗΤΙΚΩΝ

Τετάρτη, 13 Αυγούστου 2014

Παγκόσμιο Συμβούλιο Κρητών

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΡΗΤΩΝ

Πραγματοποιήθηκε στις 10 Αυγούστου 2014, στην ιστορική μονή Αρκαδίου, η ετήσια Γενική Συνέλευση του ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΡΗΤΩΝ. Η Παγκύπρια Ένωση Κρητικών είχε προσκληθεί από το ΔΣ του ΠΣΚ για να αποτελέσει μέλος του, κατ' εξαίρεση. Παρευρέθηκε αντιπροσωπεία της αποτελούμενη από τον πρόεδρο κ. Βακάκη, τον αντιπρόεδρο κ. Σταθάκη και τον ταμία κ. Αγγελιδάκη, οι οποίοι κατέθεσαν τα απαραίτητα δικαιολογητικά στη Γενική Συνέλευση. Οι διαδικασίες θα ολοκληρωθούν από το νέο ΔΣ κι ο σύλλογός μας θα συμμετέχει σαν κανονικό μέλος από την επόμενη Γενική Συνέλευση.